شاخص های مستند خبری

دسته بندی مستندهای خبری

وقتی به مستند خبری اشاره داریم بایستی بدانیم که معمولا به 5 دسته اصلی اشاره داریم:

  1. مستند تحقیقاتی خبری:

    • بر روی تحقیقات عمیق و بررسی مسائل یا رویدادهای خاص تمرکز دارد.
    • اغلب جنبه‌های پنهان را فاش می‌کند و اطلاعات جدیدی را به روشنی می‌آورد.
  2. مستند خبری ویژه:

    • تکنیک‌های روایتی را با گزارش خبری تلفیق می‌کند.
    • داستان‌های مرتبط با علاقه انسانی را بررسی می‌کند و بافت و عمق را فراهم می‌آورد.
  3. مستند خبری امور جاری:

    • به مسائل در حال وقوع و موضوعات روز اشاره دارد.
    • تجزیه و تحلیل و اطلاعات پس‌زمینه را فراهم کرده و درک را افزایش می‌دهد.
  4. مستند خبری سیاسی:

    • وضعیت‌ها، کمپین‌ها و سیاست‌ها را بررسی می‌کند.
    • درک فرآیندهای سیاسی و تأثیرات آن‌ها را ارائه می‌دهد.
  5. مستند خبری بین‌المللی:

    • از رویدادها و مسائل جهانی پوشش می‌دهد.
    • دیدگاه‌هایی درباره امور بین‌المللی و تأثیرات آن‌ها ارائه می‌دهد.

دسته‌بندی‌های ذکر شده در بالا، نماینده رویکردهای متداول در تولید فیلم‌های مستند خبری هستند که هر کدام به شکل‌های مختلفی به منظور آگاه‌سازی و جلب توجه بینندگان خدمت می‌کنند

1- انتخاب موضوع مهم ترین گام برای ساخت مستند خبری است.

الف : انتخاب موضوع باید مبتنی برکار پژوهشی باشد.
ب : موضوع باید ظرفیت کار مستند سازی را داشته باشد.
ج: مستند خبری بایستی دارای یک بهانه خبری باشد.
د: جذابیت لازم برای مخاطب داشته باشد.
ه: نکته تازه ای در ان وجود داشته باشد.
و: حتی الامکان به زندگی روزمره مردم مرتبط باشد.
ز:مستند باید پیام اصلی، غیر مستقیم و امید آفرین داشته باشد.

2- مستند خبری باید از وحدت موضوع برخوردار باشد.

الف : تعدد موضوعات سبب اشفتگی و طولانی شدن مستند می شود.
ب : توالی زمانی و مکانی رویداد حتی الامکان رعایت شود.
ج : سیر منطقی مستند نباید دچار خدشه شود.
د: زمان مناسب برای مستند خبری 3 دقیقه باشد.

3- مستند بهتر است از جزء به کل باشد

4- در مستند خبری از تصاویر ارشیوی استفاده نشد. (تا اطلاع ثانوی همه تصاویر استفاده شده در مستند خبری بایستی به روز تصویربرداری شده باشد)

5- مستند خبری تا اطلاع ثانوی با نریشن و SB شروع نشود. صدای محیط یا صدای طبیعی مناسب است.الف : نریشن نباید بیش از 30 درصد گزارش باشد.
ب : متن نریشن کوتاه و روان باشد
ج : متن توضیح واضحات نباشد. مثلا نگویم ستونی از دود به هوا برخاسته در صورتی که در تصویر ستونی از دود دیده می شود.
د: متن نریشتن اطلاعاتی به مخاطب بدهد که مترادف تصویری نداشته باشد.

6- تصویر از ارکان اصلی مستند خبری است.
الف : تصویربرداری بایستی در چارچوب سناریوی مستند خبری انجام شود.
ب :‌ تصاویر تکراری در مستند خبری استفاده نشود.
ج: نمای درشت ، متوسط ، دور و … در چارچوب سناریو استفاده شود. مثلا برای مستندهای چهره نگار (پرتره) بهره گیری از نماهای درشت نسبت به نماهای دور بیشتر است
د: تصویر بردار به علت داشتن وقت بیشتر در ساخت مستندهای خبری ،باید با دقت بیشتری اصول حرفه ای را در استفاده از نور ،‌ میزانسن و حرکت دوربین مد نظر قرار دهد.
ه: نماها باید کوتاه باشد. (برخی کارشناسان زمان نماها را سه تا 4 ثانیه مناسب می دانند البته در موارد استثنا ممکن است کم یا زیاد شود.)

7- تصویرخبرنگار در مستند بایستی توجیه عقلانی و حرفه ای داشته باشد.
الف : حضور خبرنگار نباستی زاید تلقی شود.
ب: حضور خبرنگار بایستی جزیی از صحنه تلقی شود.
ج : حضور خبرنگار در مستند باید داستان را عینی تر و به واقعیت نزدیک‌‌ تر کند.

8- موسیقی باید مکمل تصویر باشد. یعنی اگر موسیقی را حذف کردیم لطمه ای محسوس به مستند وارد شود.